Wywar, gnojówka roślinna, wyciąg i napar to cztery rodzaje preparatów, które wytwarza się z naturalnych surowców i stosuje do nawożenia roślin lub ich ochrony przed chorobami i szkodnikami. Zapewniają one roślinom bezpieczne warunki wzrostu i rozwoju. Jak przygotować gnojówkę roślinną, napar, wywar lub wyciąg? Podpowiadamy!
Produkcja biożywności odbywa się przy użyciu naturalnych procesów i środków ochrony roślin. To niezwykle ważne, ponieważ w rolnictwie ekologicznym nie sięga się po chemiczne i szybko działające insektycydy czy fungicydy. Dzięki naturalnym preparatom, takim jak: napar, wywar, gnojówka roślinna czy wyciąg, gleba zachowuje żyzność, a produkty rolnicze – wysoką jakość biologiczną. Trzeba je stosować kilkakrotnie, gdyż ich działanie jest krótkotrwałe. Najważniejsze, że – choć często używane – nie powodują skutków ubocznych dla środowiska i opryskiwanych roślin. Warto jednak pamiętać, że ich właściwości różnią się w zależności od metody przygotowania. Wyjaśniamy, jak samodzielnie je sporządzić.
Do przygotowania ekologicznych środków ochrony roślin wykorzystuje się kłącza, susz, rozdrobnione korzenie lub świeże ziele. W zależności od gatunku zbiera się określony materiał tuż przed lub na początku kwitnienia rośliny .
Gnojówka roślinna – właściwości i przygotowanie
Przygotowuje się ją ze świeżo zebranych roślin, zalanych wodą i odstawionych na około 2 tygodnie, po których preparat powinien być klarowny i nie powinien się pienić. Pojemnik nie może być metalowy – najlepsza jest do tego celu drewniana beczka – a gnojówkę codziennie należy mieszać i trzymać pod przykryciem, gdyż w okresie fermentacji ma nieprzyjemny zapach. Sfermentowaną gnojówkę rozcieńcza się przed użyciem w odpowiednim stosunku. Stopień rozcieńczenia zależy od celu, w jakim mają być zastosowana (1:10 w przypadku zasilania roślin lub 1:20 – gdy opryskujemy rośliny na potrzeby ochrony).
Do przygotowania gnojówki z pokrzywy potrzeba:
• 1 kg świeżego ziela lub 200 g suszu
• 10 l wody (najlepiej deszczówki)
Zielone części rośliny rozdrabniamy, umieszczamy w beczce, zalewamy wodą i pozostawiamy na 1-2 tygodnie. Beczkę należy przykryć zwykłą gazą – uchroni to mieszankę przed muchami. Raz dziennie gnojówkę należy przemieszać. Gdy płyn przestanie się pienić (tj. zakończy się fermentacja), gnojówka z pokrzywy jest gotowa. W celu wzmocnienia roślin należy używać jej do podlewania w postaci rozcieńczonej (w stosunku 1:10). Rozcieńczenie 1:20 będzie idealne do oprysków nadziemnych części w przypadku obecności mszyc.
Innymi roślinami, które doskonale nadają się do przygotowania gnojówki, są: skrzyp polny (świetnie radzi sobie z przędziorkami, mszycami i czerwcami), czosnejk i cebula (na choroby grzybowe) lub wrotycz pospolity (do walki z roztoczem czy szarą pleśnią).
Wyciąg – właściwości i przygotowanie
Uzyskuje się go przez zalanie świeżych lub suszonych roślin (np. ziół) gorącą wodą i moczenie ich przez ok. dobę. Wyciąg taki należy wykorzystać danego dnia, w stanie rozcieńczonym lub nie. Później następuje fermentacja, która zmienia jego właściwości.
Jak przygotować wyciąg z piołunu?
300 g świeżych roślin (lub 30 g suszu) zalać 10 l wody i pozostawić na ok. dobę. Stosować w formie oprysku na całe rośliny. Wyciąg z piołunu polecany jest do walki z mszycami, bielinkiem kapustnikiem lub przędziorkiem.
Inne rośliny, z których przygotujesz wyciąg, to: czarny bez (na mszyce, rolnice czy gąsienice bielinka kapustnika), krwawnik pospolity (na mączniaka prawdziwego), aksamitki (na mszyce), pomidory (na bielinka kapustnika) lub czosnek (choroby grzybowe i bakteryjne).
Wywar – właściwości i przygotowanie
Przygotowujemy go podobnie jak wyciąg, z tym że po pozostawieniu na 24 godziny, trzeba gotować go przez 30 minut. Po wystudzeniu wywar stosuje się na bieżąco lub przechowuje w zaciemnionym miejscu, w szczelnie zakręconym naczyniu. Nadaje się do oprysku przez najbliższe 3–4 miesiące.
Wywar z krwawnika pospolitego z powodzeniem poradzi sobie z mszycami, wciornastkami, larwami motyli czy pluskwiakami. Do jego przygotowania potrzeba:
• 1 kg świeżego ziela
• 10 l wody (najlepiej deszczówki)
Rośliny moczymy przez dobę, a następnie gotujemy przez 30 minut, studzimy i przecedzamy. Można dodać do niego również mydliny szarego mydła.
Napar – właściwości i przygotowanie
Przygotowuje się go ze świeżych lub suszonych roślin. Zalewamy wrzątkiem i odstawiamy na ok. pół godziny. Oprysk wykonujemy tego samego dnia, ponieważ preparat ten szybko traci swoje właściwości.
Do przygotowania naparu z wrotycza pospolitego potrzeba:
• 300 g świeżej rośliny
• 10 l wrzątku
Po wystudzeniu używamy go np. na mszyce.